• SMP NEGERI 1 KALINYAMATAN
  • Unggul dalam prestasi berdasarkan iman, taqwa, budi pekerti dan berwawasan lingkungan

9. BAHASA JAWA MATERI BAB 4

  1. Nulis Naskah lan Maragakake Sandiwara

Nulis Naskah Sandiwara (Drama)

Naskah Sandiwara utawa drama yaiku karangan kang isine crita. Ing naskah sandiwara kasebut ngemot jenenge para paraga ing crita, pacelathon (dialog) kang diucapake para paraga, lan swasana panggung kang diperlokake. Kadhang kala uga dijangkepi kanthi piranti kayata sandhangane, tata lampu, lan tata swara (musik pangiring).

  1. Unsur-unsur Drama

Drama uga nduweni unsur-unsur kang kudu diduweni ing sajroning naskahe. Unsur-unsur kasebut minangka dadi titen utawa ciri naskah drama karo naskah liyane. Unsur-unsur drama yaiku:

  1. Tema, yaiku gagasane sekabehane crita ing drama
  2. Alur, yaiku lakune crita saka babakkapisan nganti pungkasan.
  3. Paraga, yaiku kang nglakokake crita. Umpamane paraga protagonis, utama, sarta figuran utawa kang nyengkuyung.
  4. Latar/setting, kaperang saka latar panggonan, wektu, lan swasana kang nggambarake crita.
  5. Pacelathon/Dialog, yaiku pacelathone para paraga ing crita. Bisa dialog antarane paraga, utawa pacelathon dhewe (monolog).
  6. Basa, yaiku tetembungan kang digunakake ing pacelathon. Bsa uga bisa nggambarake watak tokoh, latar, utawa prastawa kang kedadean.
  7. Konflik, yaiku prakara kang ana ing sawijining drama. Konflik iki dadi inti prakara kang bisa kedaden mung siji utawa luwih.
  8. Amanat, yaiku piweling kang arep dibabarake kanthi para paraga ing sjroning crita drama.

 

  1. Yen arep nulis drama becike nggatekake:
    1. Naskah kang sumadya wujude nuduhake adegan. Babak kagawe saka pirang-pirang adegan. Gumantine paraga minangka tandha gumantine adegan ing sawijine prastawa.
    2. Panulisan naskah sandiwara bisa diwiwiti kanthi prolog minangka pambuka lan epilog minangka katrangan panutuping crita.
    3. Pacelathon utawa dialog katulis kanthi diwiwiti paraga kang ngomong utawa tumindak. Tandha titik loro minangka pamisah antarane paraga lan ukara kang diucapake.
    4. Pituduh tumindak ditulis ing dialog kanthi diwenehi tandha kurung.
    5. Panulisan katrangan kang nuduhake tumindak ing gumantine babak utawa adegan, bisa katulis kaya paragraf ing pungkasane dialog antarane paraga.

 

  1. Urut-urutan Nulis Naskah Sandiwara (Drama)

Supaya sandiwara (drama) kang dipentasake bisa narik kawigaten, bab kang kudu digatekake yaiku naskah sandiwarane kuwi. Naskah kudu narik kawigaten supaya piweling utawa amanat kang arep dijlentrehake bisa katampa kanthi trawaca dening para pamirsa.

Urut-urutane yaiku:

  1. Nemtokake prastawa utawa kedadean ing crita kang bisa narik kawigaten, bisa nabet ing ati.
  2. Milih lan nemtokake tema
  3. Milih judul lan nggawe pambukaning tembung. Judul becike ora perlu dawa-dawa. Pambukaning tembung luwih apik yen asipat bombastis supaya narik kawigatene wong kang maca, lan nerusake nganti crita sabanjure.
  4. Nggawe cengkorongan kang ngatutake konflik.
  5. Nemtokake paraga (pelaku)
  6. Ngrantam lakune crita kang ngandhut tetepungan (pengenalan) paraga kanthi konflik lan ngrampungake perkara (masalah).
  7. Ngrantam kramagung lan wawancang. Kramagung yaiku printah marang paraga supaya nindakake samubarang kang ditulis minangka pituduh nglakokake sandiwara (drama). Wawancang yaiku tulisan kang ngandhut sekabehane rasa pangrasa para paraga.

 

 

 

 

Maragakake Naskah Drama / Sandiwara

Drama utawa bisa sinebut Sandiwara minangka sawijining karya sastra kang bisa dibabarake kanthi tumindhak, tingkah laku, mimik (obahing rai, guneman, lan isyarat). Drama iku minangka campurane seni sastra lan senipentas.

Maragakake tokoh ing sandiwara utawa drama iku nyenengake.Diarani nyenengake amarga ingkono, awake dhewe bisa dadi wong liya. Sadhengah karakter utawa watake awake dhewe disingkirake lan diganti watake tokoh kang diparagakake ingkono.

Supaya bisa mragakake tokoh kang diparagakake kanthi becik, ana bab kang prayoga digatetakake ing ngisor iki :

  1. Wacanen teks (naskah) drama kanthi permati.
  2. Pilihen wong kang pas kanggo maragakake saben tokoh crita.
  3. Mangerteni karakter (watak) tokoh crita liyane.
  4. Mangerteni karakter (watak) kang bakal diparagakake.
  5. Ngapalake dhialog lan ngeling-eling kapan wektune kanggo dhialog.
  6. Gladhen dhewe ing ngarep kaca supaya bisa nemokake ekspresi kang pas nalika maragakake tokoh crita.

 

Tulisan Lainnya
9 BAHASA JAWA BAB 2

Paugeran lan Watak Tembang Macapat Tembang macapat kalebu salah sawijining kasusastran Jawa tradisional, kang nduweni paugeran utawa aturan, yaiku guru gatra, guru wilangan, lan guru

29/08/2020 10:40 WIB - Aditya Febi Setyaningrum
9 BAHASA JAWA BAB 1 SOAL 2

Gawea Tuladha ukara mawa unggah-ungguh basa ing ngisor iki! Tuladha : Ngoko Lugu : Omahku cedhak omahe Amir. Ngoko Alus  : Daleme Bu Dina cedhak omahku. Krama Lugu : Griyanipun

23/07/2020 12:33 WIB - Aditya Febi Setyaningrum
9 BAHASA JAWA BAB 1 MATERI 2

UNGGAH-UNGGUH BASA Unggah-ungguhing basa Jawi menika kathah sanget,nanging ing jaman samenika ingkang limrah tuwin baku dipunangge ing pasrawungan ing madyaning masyarakat namung 2 (ka

23/07/2020 12:23 WIB - Aditya Febi Setyaningrum
9 Bahasa Jawa Smt 1 Bab 1 Teks Cerita Ramayana Anoman Duta SOAL

 NB. Silakan dibuat grup perkelas. Grup Bahasa Jawa. No WA Bu Dita 085876571499 Ayahan 1. Nanggapi crita Anoman Duta Wangsulana pitakon-pitakon ing ngisor iki kanthi patitis! Sapa

08/07/2020 10:21 WIB - Aditya Febi Setyaningrum
9 Bahasa Jawa Smt 1 Bab 1 Teks Cerita Ramayana Anoman Duta

Assalamualaikum para siswa SMP Negeri 1 Kalinyamatan TP. 2020/2021. Sugeng pepanggihan kaliyan Bu Dita lumantar pawiyatan Daring (Dalam Jaringan). Mugi - mugi kula saha para siswa tansa

08/07/2020 10:15 WIB - Aditya Febi Setyaningrum